
Begrippenlijst mantelzorg
Lees deze begrippenlijst mantelzorg.
Ben je in de website van Thuis in Cliëntondersteuning op zoek naar de betekenis van een bepaalde term? Of waar de afkorting van een organisatie voor staat? Lees het in deze begrippenlijst voor mantelzorgers.
Belastingvoordeel
Heb je een handicap of chronische ziekte? Maak dan gebruik van de aftrek van specifieke zorgkosten of van andere belastingvoordelen. Je leest op de pagina vergoedingen en regelingen mantelzorgers alles over de mogelijkheden.
CAK
Het CAK staat voor Centraal Administratie Kantoor. Dit is de organisatie die onder andere de eigen bijdrage (zie verderop in deze lijst) voor de Wlz en de Wmo berekent en incasseert.
CIZ
De indicaties voor Wlz-zorg worden door het Centraal Indicatiestelling Zorg gedaan. Deze organisatie onderzoekt of iemand Wlz-zorg nodig heeft.
Eigen bijdrage
Een deel van de kosten die je met een Wlz-indicatie of Wmo-voorziening maakt, moet je zelf betalen. Daarbij berekent het CAK de hoogte van deze eigen bijdrage. De eigen bijdrage is inkomens- en vermogensafhankelijk.
Gebruikelijke zorg
De normale zorg die gezinsleden voor elkaar hebben, bijvoorbeeld de zorg voor het huishouden of de zorg voor de kinderen. Voor gebruikelijke zorg kun je geen professionele hulp krijgen.
Jeugdwet
De Jeugdwet richt zich op kinderen en jongeren onder de achttien jaar. Onder de wet vallen onder andere de volgende vormen van zorg:
- behandeling van jongeren met een psychische stoornis (met of zonder verblijf);
- behandeling van jongeren met een (licht) verstandelijke beperking (met of zonder verblijf);
- begeleiding, persoonlijke verzorging en het bijbehorend kortdurend verblijf voor jongeren met een beperking, stoornis of aandoening;
- vervoer van en naar de locatie waar jeugdhulp voor jongeren met een beperking, stoornis of aandoening wordt geboden.
Mantelzorgwaardering
Het mantelzorgcompliment is in 2014 afgeschaft. Veel gemeenten noemen het de mantelzorgwaardering. Iedere gemeente bepaalt nu op haar eigen wijze hoe zij deze waardering aan haar burgers uitkeert.
Respijtzorg
Vervangende zorg door een vrijwilliger, professional of instelling voor de mantelzorger die er even tussenuit wil. Dat kan variëren van enkele uren, een dag, een weekend of een vakantie.
Wmo
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Dit is geregeld in de Wmo 2015 (Wet maatschappelijke ondersteuning). Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een beperking door ouderdom, een handicap of chronische aandoening, maar ook mantelzorgers. Als meedoen of zelfstandig thuis wonen niet lukt zonder hulp, kun je de gemeente om ondersteuning vragen. Denk aan:
- Hulp bij het huishouden;
- Hulpmiddelen zoals een rolstoel;
- begeleiding en dagbesteding;
- ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten;
- een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische stoornis;
- opvang in geval van huiselijk geweld.
De Wmo wordt per gemeente geregeld.
PGB
Het PGB staat voor Persoonsgebonden Budget. Met een PGB kun je je zorg zelf regelen. Je bepaalt wie jouw zorgverlener wordt en op welke manier je die zorg ontvangt. Je sluit zelf een overeenkomst met de zorgverlener van je keuze. Ook leg je verantwoording af over je uitgaven en houd je een administratie bij. Bij zowel de Wmo, Zvw als de Wlz kun je in aanmerking komen voor een PGB. Per wet wordt dit wel verschillend geregeld. Neem contact met ons op voor meer informatie.
Palliatieve Zorg
Palliatief zorg is erop gericht iemand die ongeneeslijk ziek is een zo hoog mogelijk kwaliteit van leven te geven in de beperkte tijd die hem of haar nog is gegeven.
SVB
SVB staat voor Sociale verzekeringsbank en zorgt voor de administratieve uitvoering van de wetten en regelingen waarbij mensen geld ontvangen. Denk aan het PGB, de kinderbijslag en de AOW.
Verlofregelingen
Bij het combineren van mantelzorg en werk zijn er verschillende verlofregelingen in de Wet Arbeid en Zorg (WAZO). De belangrijkste verlofregelingen waar mantelzorgers mee te maken kunnen krijgen zijn:
- Calamiteitenverlof
- kortdurend zorgverlof
- langdurend zorgverlof
Deze verlofmogelijkheden zijn wettelijk geregeld. Eventuele afwijkingen staan beschreven in je arbeidsvoorwaarden of cao. Heb je vragen over welke mogelijkheden specifiek voor jou van toepassing zijn? Neem dan contact met ons op.
Wet Langdurige Zorg (Wlz)
Per 1 januari 2015 is AWBZ vervangen door de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze wet is bedoeld voor mensen die permanent intensieve zorg en/of toezicht dichtbij nodig hebben. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om mensen met een ernstige beperking of psychische stoornis.
Wil je gebruik maken van de Wlz, dan moet je een indicatie aanvragen bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Wordt de indicatie toegekend, dan kun je kiezen voor:
- zorg in een instelling
- een volledig zorgpakket thuis
- een persoonsgebonden budget
- een modulair pakket thuis
Zorgkantoor
In Nederland zijn verschillende zorgkantoren. Alle zorgkantoren zijn gekoppeld aan een bepaalde regio in het land. Waar je woont, bepaalt welk zorgkantoor jouw zorg regelt. Vaak is elk zorgkantoor verbonden aan de grootste zorgverzekeraar in die betreffende regio. Het kan dus zijn dat jouw zorgkantoor niet aan je eigen zorgverzekeraar is gekoppeld. Zorgkantoren werken in opdracht van de overheid. Zij zorgen dat iedereen met een indicatie voor de Wet Langdurige Zorg (WLZ) de zorg krijgt die nodig is. Daar zijn zij verantwoordelijk voor.
Zorgverzekeringswet (Zvw)
Vanaf 2015 valt verpleging en verzorging aan huis niet meer onder de AWBZ, maar onder de Zorgverzekeringswet. De wijkverpleegkundige vervult hier bij een centrale rol. Die bekijkt welke verpleging en verzorging er nodig is. Dat gebeurt in overleg met degene die de zorg nodig heeft. Ook de medische kindzorg valt onder de verantwoordelijkheid van de zorgverzekeringswet. De Zorgverzekeringswet wordt uitgevoerd door de zorgverzekeraars.
Vertegenwoordiging
Mentorschap
Een mentor helpt je bij het nemen van de juiste beslissingen op het gebied van zorg, behandeling, verpleging en begeleiding. Een mentor kan een familielid of een naaste zijn, maar ook een professionele mentor. Mentoren worden in alle gevallen benoemd door een kantonrechter.
Bewindvoering
De bewindvoerder behartigt de belangen van de betrokkene op het gebied van financiën en bezittingen en houdt de boekhouding bij. Een bewindvoerder kan een familielid of naaste zijn of een professionele vertegenwoordiger. Ook bewindvoerders worden in alle gevallen benoemd door de kantonrechter.
Curatele
Curatele is een maatregel die iets meer bescherming biedt dan een combinatie van bewindvoering en mentorschap, maar wordt sinds 2014 alleen nog in uitzonderlijke situaties opgelegd. De curator behartigt de belangen van de betrokkene op het gebied van financiën en bezittingen én op het gebied van verzorging, verpleging, behandeling, en begeleiding. Een curator kan een familielid of naaste zijn of een professionele vertegenwoordiger. Curatoren worden in alle gevallen benoemd door de kantonrechter en moeten verantwoording afleggen op het gebied van geld en bezittingen en de keuzes die worden gemaakt binnen de zorg, verpleging, behandeling en begeleiding. De kantonrechter controleert de curator.
Volmacht en levenstestament
Ieder meerderjarig persoon kan aan een ander de bevoegdheid geven om in zijn naam op te treden en rechtshandelingen te verrichten. Bijvoorbeeld om iets te kopen of te verkopen, een formulier in te vullen of een betaling te verrichten. De persoon die de bevoegdheid geeft, wordt volmachtgever genoemd. En de persoon die de volmacht krijgt, wordt gevolmachtigde genoemd.
Heb je nog een andere vraag?
Neem dan contact met ons op. We zijn telefonisch bereikbaar via 085 303 29 85 of vul het contactformulier in.
![]()

